آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

509

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

فقط بوسيلهء يك جسر ميسر بود ، اما چون اياب و ذهاب را كفايت نميكرد ، شاهپور دوم در عنفوان شباب جسر ديگرى بر دجله بست ، تا آيندگان از پلى و روندگان از پل ديگر بگذرند « 1 » . تيسفون ، كه آن را به زبان پهلوى تيسپون « 2 » ميگفتند « 3 » ، در مشرق دجله واقع بود ، حصارى به شكل نيم‌دايره با برجهاى بسيار داشت . وسعت زمينى ، كه بين شط و اين حصار افتاده بود ، بطوريكه آثار آن هنوز ديده مىشود ، تقريبا به 58 هكتار ميرسيد و اين همان است ، كه آن را مدينة العتيقه يا « شهر قديم » « 4 » ميگويند . حفاريهايى ، كه از طرف هيئت آلمانى در سنوات 29 - 1928 به عمل آمده ، موجب كشف خرابهء يك كليساى عهد ساسانى گرديده است . در آن خرابه‌ها تنه مجسمه يكنفر از مقدسين عيسوى پيدا شد ، كه با صاروج ملون ساخته شده بود ، در مشرق تيسفون محله اسپانبر « 5 » واقع بود و اين محلى است ، كه امروز بقعه سلمان پاك ، كه از آثار اسلامى است ، در آن ديده مىشود ، و هم در آنجا آثار خرابه‌هاى بسيار موجود است ، كه طاق كسرى را احاطه كرده‌اند . اين اراضى ظاهرا باغ و بستان شاهى بوده است . زاويهء ديوارى ، كه امروز « بستان كسرى » ميخوانند ، در حقيقت بقيه ديوارى است ،

--> ( 1 ) - بالاتر ص 260 را به‌بينيد . ( 2 ) - Tespon ( 3 ) - مصنفان چينى تيسفون را سوپين Ssu - qin نوشته‌اند ( هيرت ، چين و مشرق ، رومى ، ص 224 ) . نام ديگر پايتخت ساسانيان بچينى سولى Su - ti بود ( ايضا ، ص 198 ) ، كه ، احتمال ميرود از لغت پهلوى سوريگ ( « سريانى » ) گرفته شده باشد . هيون تسيانك آن را سولاساتانگ‌نا ( سوريستان ، « سوريه » ؟ ) مينامد ، بيل ج 2 ، ص 277 . ( 4 ) - در عربى مدينه العتيقه . زاره هرتسفلد ، سفر باستان ، 2 ، ص 58 . شميدت در نقشه خود ( شكل 37 ) مجموعه شهرهاى تيسفون و سلوكيه را تيسفون و مدينه العتيقه نام ميبرد . ( 5 ) - سفر باستان‌شناسى ، ص 58 و 37 ، اين نام را مورخان عرب بشكلهاى مختلف نوشته‌اند ( در نقشه شكل 37 Asfanabr ) .